Als dyslexie niet op zichzelf staat
In mijn praktijk zie ik regelmatig dat dyslexie samen voorkomt met een andere manier van denken of werken — bijvoorbeeld ADHD, hoogbegaafdheid, hooggevoeligheid of autisme. Dat is geen vaste combinatie en geen wetmatigheid: het is iets wat ik vaker tegenkom, per persoon in een andere mix en een andere mate. Deze profielen zijn geen synoniemen van elkaar en vallen niet automatisch samen; ik behandel ze hieronder dan ook los van elkaar, met wat ik in de praktijk zie — niet als vaststaande wetenschappelijke regel. De uitgebreide artikelen hieronder zijn nog in voorbereiding.
Dyslexie + ADHD of ADD
Twee aparte profielen die elkaar kunnen versterken. ADHD/ADD en dyslexie zijn geen twee kanten van hetzelfde kenmerk — het zijn losse profielen die elk op zichzelf kunnen voorkomen. ADD is een veelgebruikte oudere benaming voor ADHD met een overwegend onoplettende presentatie, waarbij aandachtsproblemen op de voorgrond staan. Komen ADHD/ADD en dyslexie samen voor, dan kan dat betekenen dat zowel nauwkeurig en vlot lezen en spellen als het vasthouden van aandacht bij langere teksten extra aandacht vraagt. (Artikel in voorbereiding.)
Dyslexie + Hoogbegaafdheid
Sterk kunnen denken, maar vastlopen op taal. Sommige mensen met dyslexie zijn tegelijk hoogbegaafd. Dat kan verwarrend zijn voor de omgeving: iemand overziet ingewikkelde vraagstukken moeiteloos, maar schrijft een simpele e-mail met moeite. Die twee sluiten elkaar niet uit. (Artikel in voorbereiding.)
Dyslexie + Hooggevoeligheid
Prikkels, spanning en eerdere ervaringen. Hooggevoeligheid gaat over hoe sterk iemand prikkels en emoties kan opnemen. In begeleiding bespreken we hoe je prikkels, spanning en eerdere ervaringen met lezen en schrijven beleeft — welke rol deze spelen, verschilt per persoon. (Artikel in voorbereiding.)
Dyslexie + Autisme (ASS)
Elk met een eigen effect op werk en communicatie. Autisme en dyslexie zijn eveneens twee losstaande profielen. Komen ze samen voor, dan kunnen behoefte aan duidelijke structuur en moeite met nauwkeurig en vlot lezen en spellen allebei meespelen — met elk hun eigen aanpak. (Artikel in voorbereiding.)
Meerdere combinaties tegelijk
Dyslexie, hoogbegaafdheid, autisme én ADHD samen. Bij een deel van de mensen die ik begeleid, spelen niet één maar meerdere van deze profielen tegelijk mee — bijvoorbeeld dyslexie samen met hoogbegaafdheid, autisme én ADHD. Elk profiel blijft daarbij op zichzelf staan; samen vormen ze geen nieuw, apart profiel, maar wel een combinatie die om maatwerk vraagt. (Artikel in voorbereiding.)