Dyslexie en het brein: wat weten we en wat betekent dat voor werk?

Geen eenvoudige verdeling in een linker- en rechterbrein

Bij dyslexie gaat het om problemen met het leren lezen en spellen. Onderzoekers bestuderen onder meer taalverwerking, letter-klankkoppelingen en verschillen in ontwikkeling. De Delphi-definitie uit 2025 beschrijft dat meerdere genetische en omgevingsfactoren meespelen. Er is geen enkel kenmerk dat alle verschillen tussen mensen met dyslexie verklaart.

Een vaak onderzochte factor is fonologische verwerking: het omgaan met klanken in taal. Ook onder meer verwerkingssnelheid, werkgeheugen en kennis van geschreven woordvormen kunnen bijdragen aan de ervaren moeilijkheden. Dat betekent niet dat ieder individu op al deze gebieden problemen heeft.

Lees de Delphi-definitie bij de British Dyslexia Association. Ik gebruik deze kennis als achtergrond, niet als een methode om uit jouw gedrag af te leiden hoe je hersenen zijn opgebouwd.

Wat je niet uit een label kunt afleiden

Een uitleg als “dyslexie betekent een dominant rechterbrein” is te eenvoudig om een persoon of een coachaanpak op te baseren. Ook een voorkeur voor beelden is geen diagnose.

Ik wil voorkomen dat een aantrekkelijk verhaal over het brein in de plaats komt van aandacht voor jouw werkelijke ervaring.

  • Dyslexie maakt iemand niet automatisch creatief, visueel ingesteld of hoogbegaafd.
  • Verschillen die onderzoekers bij groepen vinden, beschrijven niet precies hoe één persoon functioneert.
  • Een verklaring voor leesproblemen is nog geen bewijs dat een aangeboden training helpt.
  • Dyslexie, ADHD en autisme zijn verschillende begrippen; ze kunnen samen voorkomen.
  • Voor een diagnose is deskundig onderzoek nodig. Een online hersentypetest is daarvoor geen vervanging.

Een meta-analyse uit 2021 vond geen algemeen significant verschil in creativiteit tussen de onderzochte groepen met en zonder dyslexie. Dat doet niets af aan iemands persoonlijke talenten: die leer je kennen door naar de persoon te kijken. Bekijk het onderzoek naar dyslexie en creativiteit.

Van algemene theorie naar jouw werksituatie

Ik begin liever met een concrete taak. Waar gaat de meeste tijd in zitten? Wat maakt een instructie duidelijk? Wanneer kun je je aandacht bij lezen houden? We bespreken mogelijkheden die je in je eigen situatie kunt uitproberen.

    • Een lange tekst opdelen en vooraf bepalen welke informatie je zoekt.
    • Tekst laten voorlezen en nagaan of dit voor jou bruikbaar is.
    • Een vaste indeling gebruiken voor verslagen of e-mails.
    • Schriftelijke instructies aanvullen met een voorbeeld of toelichting.
    • Met een leidinggevende bespreken welke voorbereidingstijd of werkafspraken passen.
    • Terugkijken op de inspanning en op het resultaat van een aanpassing.

    Dit zijn gespreksonderwerpen en praktische mogelijkheden, geen behandeling of garantie. Ik help je onderzoeken wat bij jou past. Lees meer over begeleiding bij dyslexie, wat dyslexie inhoudt en combinaties met andere kenmerken.

    Tekst: Paul Gommans · Bijgewerkt op 6 oktober 2026.